TRANG CHỦ GIỚI THIỆU
LIÊN HỆ QUẢN TRỊ
 
LỊCH ÂM DƯƠNG
Tháng  

Nên đưa đền Văn Hiến vào danh muc công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội

NÊN ĐƯA ĐỀN VĂN HIẾN VÀO DANH MỤC

CÔNG TRÌNH KỶ NIỆM 1000 NĂM THĂNG LONG HÀ NỘI

 

          Đền Văn Hiến ở xã Hạ Mộ, huyện Đan Phượng tỉnh Hà Tây (cũ) nay thuộc thành phố Hà Nội, thờ 2 vị thần người bản xã là Tô Hiến Thành và Đỗ Trí Trung nhưng nhân dân quen gọi là Đền Đức Tô. Sau đền còn có phần mộ của Người. Xóm lẻ xã Hạ Mỗ bao đời nay nhân dân gọi là xóm Cụ Tô. Đền đã được xếp hạng di tích lịch sử- văn hóa quốc gia.

          Tô Hiến Thành là một con người mà tài năng và đức độ vượt mọi thời gian lưu truyền hậu thế. Tiếc rằng các văn bản chính sử viết về Người trải qua những cuộc chiến tranh xâm lược với chính sách đồng hóa của vương triều phương Bắc nên không còn lại được bao nhiêu.

          Ngày 08 tháng 7 năm 1997 tại huyện Đan Phượng, sở Văn Hóa- Thông Tin tỉnh Hà Tây phối hợp với Hội văn nghệ dân gian Việt Năm, Ủy ban nhân dân huyện Đan Phượng, Ủy ban nhân dân xã Hạ Mỗ tổ chức cuộc “Hội thảo khoa học danh nhân Tô Hiến Thành cuộc đời và sự nghiệp”.

          Với 25 bản tham luận của các nhà nghiên cứu ở Trung ương và các địa phương (trong đó có những người nổi tiếng như Tô Ngọc Thanh, Phan Khanh, n Lan, Nguyễn Vĩnh Phúc, Hà Văn Cầu, Trần Quốc Vượng…..), cuộc hội thảo đã nói lên công lao, tài đức của Người là tấm gương sáng chói cho hậu thế noi theo.

          Hơn 40 năm là đại thần dưới 3 triều vua Lý: Thần Tông, Anh Tông, Cao Tông vào lúc nhà Lý đã bắt đầu suy vi, gian thần lộng quyền. Là chính trị gia tài giỏi, Người đã giữ vững kỷ cương triều chính. Đặc biệt, Người đã được Lý Anh Tông trao quyền nhiếp chính (để phò Lý Cao Tông mới 3 tuổi) với chức “Nhập nội kiểm hiệu thái phó bình chương quân quốc trọng sự tước Vương”, “ẵm thái tử mà quyền nhiếp chính sự”.

          Người đời còn truyền tụng mãi câu chuyện về Người lúc phò ấu chúa đã cương trực chống lại mưu chước của Thái hậu định dùng vàng bạc mua chuộc và cả cường quyền ép buộc Người để đứa con trưởng là Long Xưởng do tội loạn luân đã bị phế làm thứ dân lên làm vua. Cũng như tấm lòng chí công vô tư của Người không vì tình riêng, tiến cử người hiền tài thay mình lúc đã lâm bệnh nặng.

          Về võ công, suốt cả cuộc đời từ trẻ đến già nhiều lần cầm quân dẹp nội loạn, đánh giặc ngoại xâm, giữ cho đất nước yên bình, giữ vững biên cương phía Tây và phía Nam của Tổ quốc, được phong Thái úy là chức quan võ cao nhất trong triều. Người còn có tài trong chấn chỉnh huấn luyện và giữ nghiêm kỉ luật quân đội.

          Chỉ một việc năm 1161, Người được giao là đô tướng thóng lĩnh 2 vạn quân đi tuần du vùng ven biển Tây Nam giáp Chiêm Thành, vua Lý Anh Tông đích thân đi tiễn đến tận cửa biển Đại An (Ninh Bình) đủ để nói lên vai trò quan trọng của Người giữ yên bờ cõi nước Nam.

          Căn cứ vào tài liệu điền dã của các nhà nghiên cứu tại Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An; Tô Hiến Thành đã có công lớn trong hoạch định chiến lược và trực tiếp tổ chức khai hoang lấn biển, lập nên những vùng nông nghiệp trù phú. Ở xã Cổ Am huyện Vĩnh Bảo (Hải Phòng) còn lưu lại dấu tích con đê chắn sóng do Người dày công xây đắp.

          Người còn có công lớn phát triển nền văn hiến nước nhà mở đầu bằng việc năm Binh Tý (1156) xin với nhà vua cho lập miếu thờ riêng Khổng Tử để chấn hưng Nho học, được vua y lời. Và mùa đông năm đó Văn Miếu được xây dựng ở phía Nam thành Thăng Long, sau này thành Văn Miếu- Quốc Tử Giám tòn tại đến ngày nay.

          Người đời sau đã dùng những lời tốt đẹp nhất mà như vẫn chưa nói hết tài đức của Người.

          Vua Trần Nghệ Tông đã sai vẽ bức tranh “Tứ Phụ” (4 vị phụ chính) đặt Người sánh ngang với các danh thần của các vương triều Trung Quốc: Chu Công, Hoắc Quang, Khổng Minh có công phò vua nhỏ. Sử thần Ngô Sĩ Liên còn nói “Sau Gia Cát Vũ hầu chỉ có một người này thôi”. Câu đối ở Miếu Ngọc (thờ Tô Hiến Thành) tại xã Quỳnh Hồng- Thái Bình ví Người như Bao Công đời Tống.

          Các sử gia khác thì đề cao Người ngang với các vị anh hùng dân tộc: Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi….

          Những lời ca tụng Người xứng đáng nhất là của nhân dân. Hơn 200 làng xã ở nhiều tỉnh nhất là ở Ninh Bình, Thanh Hóa đã lập miếu, đền thờ Tô Hiến Thành, có nơi lập đền thờ từ khi Người còn sống, chứng tỏ hơn 800 năm nay, Người đã sống trong tâm thức của nhân dân và được tôn là phúc thần linh thiêng nhưng gần gũi với người dân Việt.

          Đền Văn Hiến là ngôi đền cổ thờ Tô Hiến Thành ở làng Hạ Mỗ. Đến năm Duy Tân thứ 2 (1908), các tầng lớp nho sĩ trong làng đã sửa sang lại di tích trở thành Văn Hiến đường và phối thờ tiến sĩ Đỗ Trí Trung là vị đại khoa thứ hai của làng.

          Năm 1991, được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia nhưng lúc đó đền đã xuống cấp nghiêm trọng.

          Cuộc hội thảo năm 1997 đã xác định: “Phải bảo vệ, tôn tạo Văn Hiến đường biến nới đây thành nhà truyền thống về danh nhân Tô Hiến Thành”.

          Ngày 19 tháng 11 năm 2004, Sở xây dựng tỉnh Hà Tây đã phê duyệt quy hoạch tổng thể khu di tích trên diện tích 30.000m2, với các khu tu bổ tôn tạo, khu văn hóa truyền thống, khu công viên cây xanh và hồ cảnh quan sinh thái để phát huy giá trị khu di tích lịch sử- văn hóa, xây dựng nơi đây thành điểm du lịch văn hóa, điểm giáo dục truyền thống với các thế hệ hôm nay và mai sau.

          Trên cơ sở quy hoạch, để từng buốc tôn tạo khu di tích theo đúng luật di sản văn hóa, Ủy ban nhân dân huyện Đan Phượng, Ủy ban nhân dân xã Hạ Mỗ đã tiến hành xây dựng một số công trình:

          Năm 2003 bằng tiền quyên góp của dòng họ Tô Việt Nam và nhân dân xã Hạ Mỗ trong cuộc vận động “Mỗi người một giọt đồng đúc tượng danh nhân”, được sự giúp đỡ rất tích cực của Hội khoa học lịch sử Việt Nam đã dựng bức tượng đồng Đức Tô Hiến Thành cao 2,1m trước đền Văn Hiến. Công trình đươc khánh thành ngày 11 tháng 7 năm 2003 nhân ngày giỗ lần thứ 824 của Người.

Ông Nguyễn khoa Điềm uỷ viên bộ chính trị cùng lãnh đạo các ban ngành thă nơi dự kiến dựng tượng Đức Tô

          Năm 2005 bằng vốn đầu tư của Nhà nước và ngân sách địa phương đã xây dựng lại đền Văn Hiến và đền Mẫu theo đúng kiểu dáng cũ, cải tạo, nâng cấp đoạn đường từ đền lên đê Tiên Tân nối với đường 32 ở thị trấn Phùng. Công trình được khánh thành ngày 10 tháng 3 năm 2007 nhân kỉ niệm 905 ngày sinh Đức Tô.

          Năm 2007, Ủy ban nhân dân xã Hạ Mỗ đã làm dự án tôn tạo phần mộ Đức Tô thành khu lăng mộ trên diện tích 500m2. Dự án được thực hiện bằng ngân sách hỗ trợ của tỉnh Hà Tây là 400 triệu đồng và tiền quyên góp của dòng họ Tô Việt Nam là hơn 200 triệu. Dự án đang chuẩn bị khởi công; với số tiền trên cũng chỉ thực hiện được một phần dự án.

Mặt trước cổng lăng và Đền Văn Hiến

                          Mặt trước cổng lăng và Đền Văn Hiến              ảnh Tô Văn  

   So với quy hoạch tổng thể thì những công trình đã và đang xây dựng chỉ là một phần nhỏ.

          Khu di tích trước đây thuộc tỉnh Hà Tây; nay xã Hạ Mỗ quê hương Tô Hiến Thành đã là đất Hà Nội. Người là danh nhân kiệt xuất của đất nước, có công lao to lớn với triều Lý, với thành Thăng Long. Người xứng đáng được tôn vinh trong dịp lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội.       

          Thiết nghĩ ban chỉ đạo quốc gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội nên đưa khu di tích vào danh mục công trình kỷ niệm để đầu tư thích đáng tu bổ tôn tạo khu di tích theo quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt kịp hoàn thành vào năm 2010 lịch sử.

 

                                                                                        Tháng 02 năm 2009

                                                                                                 Tô Bỉnh

 

         

 

 



Ngày đăng: 2010-05-27 10:21:25    
..........................................................................................................................................................................................
  Các bài tiếp theo
Thuỷ tổ họ Tô Việt Nam là Ai? 2010-05-27 10:41:15
Một số việc cần làm để tôn vinh "DANH NHÂN TÔ HIẾN THÀNH 2010-05-27 10:27:42
Hội thảo khoa học  2009-10-21 11:09:22

HINH ANH
Trao đổi thông tin
.....................................................
.....................................................
.....................................................
.....................................................

Tạp chí dòng họ
.....................................................
Lịch sử dòng họ Hoạt động dòng họ Các chi họ Trao đổi thông tin
Trang thông tin Họ Tô Bao Hàm.
Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Tô Văn
Biên tập, trình bày:Ông Tô Văn - Bà Tô Thị Yến
Thiết kế bởi LTV